Apteczka myśliwska – pierwsza pomoc na polowaniu i BHP w terenie
Polowanie to nie tylko tradycja, etyka łowiecka i bliskość
natury. To również realna odpowiedzialność za zdrowie i życie –
swoje oraz innych uczestników łowów. Pierwsza pomoc na polowaniu, zasady
BHP w łowiectwie oraz dobrze przygotowana apteczka dla myśliwego powinny
być tak samo oczywiste jak sprawna broń czy odpowiednia odzież terenowa.
W warunkach leśnych pomoc medyczna często znajduje się daleko, dlatego
kluczowe znaczenie ma szybka i właściwa
reakcja.
Bezpieczeństwo przede wszystkim – pierwsze minuty po wypadku
Każde
zdarzenie w terenie zaczynamy od oceny zagrożenia. Las to środowisko
dynamiczne – nierówne podłoże, mokre kładki, ambony, broń palna,
ogień z ogniska czy nagła burza mogą w jednej chwili zmienić spokojne
polowanie w sytuację kryzysową.
Zasady
BHP podczas polowania mówią jasno: najpierw zabezpiecz miejsce
zdarzenia, potem udzielaj pomocy. Jeśli doszło do wypadku,
należy:
upewnić się, że nie grozi nam niebezpieczeństwo (np.
przewrócona zwyżka, aktywna broń, ogień),
wyznaczyć
konkretną osobę do wezwania służb ratunkowych (numer
112),
przejąć kontrolę nad
sytuacją.
Dopiero wtedy przechodzimy do oceny stanu
poszkodowanego.
Ocena przytomności i RKO w warunkach terenowych
Jeśli osoba jest
przytomna, pytamy o dolegliwości, uraz, choroby przewlekłe, alergie i
przyjmowane leki. Te informacje są bezcenne dla ratowników
medycznych.
Jeśli poszkodowany jest nieprzytomny – sprawdzamy
oddech. W przypadku jego braku natychmiast rozpoczynamy resuscytację
krążeniowo-oddechową (RKO) w schemacie 30 uciśnięć klatki piersiowej
i 2 oddechy ratunkowe. W lesie liczy się determinacja i konsekwencja –
RKO prowadzimy do przyjazdu zespołu ratunkowego lub powrotu
oddechu.
Warto, aby w apteczce myśliwskiej znajdowała się
maseczka do sztucznego oddychania.
Najczęstsze urazy na
polowaniu – złamania, zwichnięcia, stłuczenia
Polowanie
odbywa się w trudnym terenie: mokre liście, rowy, wystające korzenie,
wchodzenie na ambony i zwyżki. Urazy mechaniczne to jedne z najczęstszych
zdarzeń.
Pierwsza pomoc przy złamaniu lub zwichnięciu:
unieruchomienie kończyny
wraz z dwoma sąsiadującymi stawami,
zastosowanie szyny typu
splint lub prowizorycznego usztywnienia,
chłodzenie miejsca
urazu,
podanie leku przeciwbólowego (jeśli
dostępny).
Właściwe wyposażenie apteczki dla
myśliwego znacząco ułatwia stabilizację urazu przed
transportem.
Krwotok w lesie – szybkie tamowanie krwawienia
Rany cięte,
rozdarcia skóry, skaleczenia nożem myśliwskim czy urazy po upadku mogą
prowadzić do silnego krwawienia.
Podstawą jest ucisk
bezpośredni rany i zastosowanie opatrunku uciskowego. Jeśli opatrunek
przesiąka krwią – dokładamy kolejne warstwy, nie zdejmując
pierwszej.
W przypadku poważnego krwotoku kończyny pomocna może
być opaska uciskowa (staza taktyczna), która powinna znaleźć się w
każdej profesjonalnej apteczce myśliwskiej.
Nie
wolno zapominać o rękawiczkach ochronnych – bezpieczeństwo ratownika
to element podstawowych zasad BHP.
Oparzenia podczas
ogniska
Polowania zbiorowe często kończą się wspólnym
ogniskiem. Oparzenia zdarzają się częściej, niż mogłoby się
wydawać.
Pierwsza pomoc przy
oparzeniu:
usunięcie biżuterii i uciskającej
odzieży,
chłodzenie czystą, chłodną wodą przez około 20
minut,
zabezpieczenie jałowym
opatrunkiem.
Rozległe oparzenia lub urazy dróg
oddechowych wymagają natychmiastowego transportu do
szpitala.
Burza i porażenie piorunem w terenie
łowieckim
Nagła burza w lesie to poważne zagrożenie.
Porażenie piorunem może doprowadzić do zatrzymania krążenia, poparzeń
oraz zaburzeń neurologicznych.
W przypadku trafienia
piorunem:
sprawdzamy funkcje życiowe,
w razie potrzeby
rozpoczynamy RKO,
zabezpieczamy oparzenia,
organizujemy
szybki transport medyczny.
Znajomość procedur
pierwszej pomocy na polowaniu może w tej sytuacji uratować
życie.
Zatrucie pokarmowe i odwodnienie
Wysoka
temperatura, nieprawidłowo przechowywana żywność czy skażona woda
mogą doprowadzić do ostrego zatrucia pokarmowego. Biegunka i wymioty
szybko powodują odwodnienie, szczególnie podczas długiego przebywania w
terenie.
W apteczce
myśliwego powinny znaleźć
się:
elektrolity,
lek przeciwbiegunkowy,
zapas
wody mineralnej.
Profilaktyka to również element BHP w
łowiectwie.
Użądlenie, ukąszenie i wstrząs
anafilaktyczny
Kontakt z owadami w lesie jest nieunikniony.
Użądlenie osy, pszczoły czy szerszenia może wywołać silną reakcję
alergiczną.
Pierwsza pomoc
obejmuje:
usunięcie żądła,
przemycie miejsca
wodą,
zastosowanie zimnego okładu,
obserwację
objawów.
W przypadku duszności, obrzęku twarzy,
spadku ciśnienia lub utraty przytomności podejrzewamy wstrząs
anafilaktyczny. Należy podać adrenalinę (jeśli dostępna) i natychmiast
wezwać pomoc.
Postrzelenie – najpoważniejszy wypadek
na polowaniu
Wypadek z bronią palną to najcięższy scenariusz w
łowiectwie. Rany postrzałowe mogą powodować rozległe uszkodzenia
wewnętrzne i masywny
krwotok.
Zasady działania:
natychmiastowe przerwanie
polowania,
wezwanie służb ratunkowych,
kontrola oddechu
i rozpoczęcie RKO, jeśli konieczne,
silny ucisk
rany,
niewyjmowanie ciała obcego z rany,
ochrona przed
wychłodzeniem (koc termiczny).
Profesjonalna apteczka
dla myśliwego powinna być przygotowana również na taki
scenariusz.
Apteczka myśliwska – obowiązkowe
wyposażenie
Dobrze skompletowana apteczka pierwszej
pomocy w terenie powinna zawierać:
- rękawiczki
jednorazowe,
- kompresy jałowe,
- bandaże i bandaże
elastyczne,
- opaskę uciskową,
- chustę
trójkątną,
- szynę usztywniającą,
- nożyczki
ratownicze,
- maseczkę do RKO,
- koc
termiczny,
- środek dezynfekujący,
- leki
przeciwbólowe,
- elektrolity,
- preparaty
przeciwalergiczne.
Odpowiedzialność i świadomość
Pierwsza pomoc na polowaniu to nie
teoria z kursu – to realna umiejętność, która może zdecydować o
czyimś życiu. Zasady BHP w łowiectwie powinny być
przestrzegane bez wyjątku, a apteczka dla myśliwego traktowana jako
obowiązkowy element wyposażenia.
Bezpieczeństwo w
lesie zaczyna się od przygotowania. Wiedza, rozsądek i odpowiednie
wyposażenie sprawiają, że polowanie pozostaje tym, czym powinno być –
bezpiecznym spotkaniem z naturą, a nie walką o zdrowie i
życie.
